ყალბი მეილი IT-ინციდენტების ყველაზე ხშირი მიზეზია. ისწავლეთ, როგორ ამოიცნოთ ფიშინგი და რა გააკეთოთ, თუ ბმულზე უკვე დააჭირეთ.
ფიშინგი — ყალბი მეილი ან შეტყობინება, რომლის მიზანია, თქვენ თავად მიაწოდოთ პაროლი, ბარათის მონაცემები ან გახსნოთ მავნე ფაილი. ის ხშირად „ბანკის“, „კურიერის“, „Microsoft-ის“ ან ნაცნობი პარტნიორის სახელით მოდის.
7 ნიშანი, რომელზეც ყურადღება უნდა მიაქციოთ
- გამომგზავნის მისამართი. სახელი შეიძლება სწორი ჩანდეს, მაგრამ მისამართი —
[email protected]. ყოველთვის შეხედეთ სრულ მისამართს. - სიჩქარისა და შიშის ტონი. „ანგარიში 24 საათში დაიბლოკება“, „გადაუდებელი გადახდა“ — ფიშინგის კლასიკური ხერხი.
- ბმული, რომელიც სხვაგან მიდის. მაუსი მიიტანეთ ბმულზე (ნუ დააჭერთ) და შეხედეთ, სინამდვილეში რომელ მისამართზე მიდის.
- მოულოდნელი ფაილი.
.zip,.exe,.html, ან Word/Excel-ის ფაილი, რომელიც „მაკროების ჩართვას“ ითხოვს. - პაროლის ან ბარათის მოთხოვნა. სერიოზული კომპანია პაროლს მეილით არასოდეს ითხოვს.
- ზოგადი მიმართვა და შეცდომები. „ძვირფასო კლიენტო“, უცნაური თარგმანი, არაბუნებრივი ფრაზები.
- ანგარიშის ნომრის შეცვლა. „პარტნიორი“ წერს, რომ საბანკო ანგარიში შეიცვალა — ეს ბიზნესის ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული თაღლითობაა.
💡 წესი: თუ მეილი ფულს, პაროლს ან ანგარიშის ცვლილებას ეხება — გადაამოწმეთ სხვა არხით: დაურეკეთ ადამიანს ნაცნობ ნომერზე, ნაცვლად მეილზე პასუხის გაცემისა.
უკვე დააჭირეთ? იმოქმედეთ სწრაფად
- შეცვალეთ პაროლი — ის, რომელიც ყალბ გვერდზე შეიყვანეთ და ყველგან, სადაც იგივე პაროლს იყენებდით. პაროლების მენეჯერი (მაგ. ICOMP Pass) განმეორებად პაროლებს ავტომატურად აჩვენებს.
- შეატყობინეთ IT-გუნდს — რაც უფრო ადრე, მით უკეთესი. ეს სირცხვილი არ არის — ყველაზე ყურადღებიანი თანამშრომელიც შეიძლება მოტყუვდეს.
- გადახდა მოხერხდა? დაუყოვნებლივ დაუკავშირდით ბანკს.
- გახსენით ფაილი? გათიშეთ კომპიუტერი ქსელიდან და დაელოდეთ IT-სპეციალისტს.
როგორ დავაზღვიოთ კომპანია
- ელ-ფოსტაზე — სპამ და ფიშინგ ფილტრი;
- ყველა ანგარიშზე — ორფაქტორული ავთენტიფიკაცია;
- თანამშრომლებისთვის — მოკლე, რეგულარული ინსტრუქტაჟი რეალურ მაგალითებზე.